Dünya Gıda Programı (WFP), güçlü bir El Niño olayının gelecek yılın sonuna kadar dünyanın en savunmasız bölgelerinde yaklaşık 49 milyon insanı daha akut gıda güvencesizliğine sürükleyebileceğini açıkladı. Kurumun El Niño'nun olumsuz etkilerine karşı hassas gördüğü 45 ülkeyi kapsayan analizine göre, halihazırda kriz seviyesinde veya daha kötü durumda gıda güvencesizliği yaşayan nüfusa ek olarak, akut gıda güvencesizliğiyle karşı karşıya kalanların sayısı yüzde 22 artarak toplamda 274 milyon insana ulaşabilir.
Pasifik'teki okyanus yüzeyi sıcaklıklarının periyodik olarak ısınmasıyla ortaya çıkan El Niño, küresel hava düzenlerini değiştiriyor. Olay sıklıkla Güney Afrika'da kuraklık, Asya'nın bazı bölgelerinde geciken muson yağmurları ve diğer bölgelerde düzensiz yağışlarla ilişkilendiriliyor. WFP raporunda deniz yüzeyi sıcaklıklarının en az 1982'den bu yana en yüksek seviyelerde seyrettiği ve bu durumun süreci potansiyel olarak 1950'den beri görülen en güçlü El Niño olayına dönüştürebileceği belirtiliyor. Çok güçlü bir El Niño gerçekleşme olasılığı yüzde 81 olarak ifade ediliyor.
WFP'nin Gıda Güvencesi ve Beslenme Analiz Servisi Direktörü Jean-Martin Bauer, gazetecilere yaptığı açıklamada "Bunlar geçmişte büyük ölçekli açlığı tetiklemiş olaylardır" dedi. Analize göre en çok etkilenmesi beklenen bölgeler Orta Amerika ve Güney Afrika. Akut gıda güvencesizliği yaşayan insan sayısının Orta Amerika'da yüzde 83, Güney Afrika'da ise neredeyse yüzde 75 oranında artması öngörülüyor. Güney Amerika ve Karayipler'in her birinde 12 milyondan fazla ek insanın akut gıda güvencesizliğine sürüklenebileceği tahmin ediliyor.
Bauer, 2025 yılındaki iyi rekoltelerin ardından küresel gıda piyasalarının geçmiş El Niño dönemlerine nispeten güçlü bir konumda girdiğini söyledi. Ancak Orta Doğu'daki çatışmaların ve hava koşullarına bağlı potansiyel ürün kayıplarının fiyatlar üzerinde yukarı yönlü ek bir baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu. Geçmişteki El Niño olayları genellikle küresel gıda fiyatlarında büyük sıçramaları tetiklememiş olsa da, Bauer bölgesel kıtlıkların ve yükselen fiyatların hassas durumdaki hanelerin gıdaya erişimini zorlaştırabileceğini belirtti.
Gelişmekte olan krizi izleme çabaları da donör kesintileri nedeniyle daralıyor. ABD'li ve Avrupalı donörlerin 2025 yılında yaptığı fon kesintileri, WFP'nin saha verisi toplama kapasitesini geriletti. Kurum, 2024 yılında yaklaşık 1,1 milyon hane halkı ile anket gerçekleştirirken, bu sayı 2025 yılında yaklaşık 800 bine düştü. Bu yıl ise fon kısıtlamaları nedeniyle veri toplama süreci daha da daraldı.
WFP, tahminlerin henüz belirsizliğini koruduğunu ve etkilerin bölgelere göre farklılık göstereceğini vurguluyor. Ajans, hükümetlerin ve yardım kuruluşlarının hazırlıklı olması gerektiği konusunda uyarıda bulundu.
