Zambiya, kuzeydeki Muchinga ilinde 31 Ağustos'ta bildirilen şarbon salgınına bağlı yaban hayatı ölümlerini ve insan vakalarını araştırıyor. Etkilenen nehir kıyısı bölgesinde bugüne kadar 46 hipopotam ölümü kaydedildi; ancak ulusal One Health (insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte ele alan yaklaşım) koordinatörü Raymond Hamoonga, Mongabay'a e-postayla verdiği bilgide şarbonun yalnızca bir hayvanda laboratuvarda doğrulandığını belirtti.
Hamoonga, ölüm oranlarının hipopotam popülasyonlarını tehdit etmediğini ancak ölümlerin yoğun gözetim, yeni leşlerin hızla incelenmesi ve etkilenen popülasyonların sürekli izlenmesini gerektirecek kadar önemli olduğunu vurguladı. "Asıl endişe, daha fazla yaban hayatı ölümü, leş alanları çevresinde süren kirlenme ve yaban hayatı–çiftlik hayvanı–insan arayüzünde hayvanların ve insanların maruz kalmasıdır" dedi.
Şarbon, Bacillus anthracis bakterisinin yol açtığı zoonotik bir enfeksiyon hastalığıdır ve esas olarak yaban hayatı ile çiftlik hayvanlarını etkiler. İnsanlar enfekte hayvanları yediğinde ya da onlarla ve kontamine hayvansal ürünlerle temas ettiğinde hastalığa yakalanabiliyor.
Diğer türlerdeki ölümlerin şarbona bağlanması için henüz yeterli kanıt yok. Beş manda leşinden alınan örnekler şarbon açısından negatif çıktı. Haziran'dan bu yana bildirilen 10 file ait örnekler inceleniyor; hiçbirinde şarbon laboratuvarda doğrulanmadı. Hamoonga, "Manda ve fil ölümleri, destekleyici laboratuvar kanıtı olmadan şimdilik şarbona bağlanmamalıdır" dedi.
İnsan sağlığı açısından durum da yakından takip ediliyor. Hamoonga'nın verdiği bilgiye göre 21 Eylül itibarıyla Muchinga'da 21 kişinin bakteriyi kaptığından şüpheleniliyor. Bunlardan yalnızca biri laboratuvarda doğrulandı ve güncelleme sırasında hiçbir ölüm bildirilmedi. Hamoonga, bazı kişilerin ölü bulunan hayvanların etini elleçledikten veya tükettikten sonra hastalanmış olabileceğini; karkas kaynaklı temasan şüpheli bulaş yolu olduğunu ifade etti.
National Disaster Risk Management Division (DRMD), 10 Eylül'de yayımladığı uyarıda Muchinga halkını, şarbondan ölmüş olabilecek hayvanların etini tüketmemeye, elleçlememeye, satmamaya, kesmemeye veya dağıtmamaya çağırdı. Kurum, şüpheli leşlerin derhal veterinerlik veya yaban hayatı yetkililerine bildirilmesini istedi.
Hükümet yetkilileri insan sağlığını izlemeye, şüpheli vakaları tedavi etmeye ve laboratuvar testleri ile riske dayalı çiftlik hayvanı aşılaması da dahil olmak üzere yaban hayatı ve çiftlik hayvanı gözetimini yoğunlaştırmaya devam ediyor. Ulusal bir aşılama kampanyası yürütülüyor. Hamoonga, erken bildirimin ekiplerin leşleri dağılmadan veya çürümeden güvence altına alıp örneklemesine olanak sağladığını belirterek, yerel müdahalede geleneksel liderler, toplum sağlığı çalışanları, veterinerlik ve yaban hayatı görevlileri ile yerel radyo istasyonlarının görev aldığını kaydetti.
Zambiya daha önce de şarbon salgınlarıyla karşılaştı. 2023'te yaşanan en büyük salgında dört kişi hayatını kaybetti ve ülkenin 10 ilinin dokuzunda enfeksiyonlar kaydedildi. Mevcut salgında laboratuvar testleri ve saha araştırmaları sürüyor.