Etiket
Endonezya ağustostan bu yana son on yılın en yıkıcı orman yangını sezonunu yaşıyor. Ülke genelinde 1,86 milyon hektardan fazla alan yandı ve Kalimantan ile Sumatra'yı örten zehirli duman komşu ülkelere ulaştı. Hükümet verileri 300 binden fazla kişinin akut solunum sorunları için tedaviye başvurduğunu gösteriyor. El Niño'nun kuruttuğu turba toprakları arazi açma ateşleriyle yangınları büyütüyor.
Allianz Research ve Allianz Trade'in ilk kez yayımladığı İklim Ekonomisi Raporu, 2025'te aşırı hava olaylarının küresel maliyetini 184 milyar euro olarak hesapladı. Rapora göre güçlü bir El Niño 2027'de 395 milyar euroluk üretim kaybına yol açabilir. Türkiye ise iklim değişiminin tarihsel koşullardan güçlü biçimde ayrıştığı ve mevcut iklim stresinin yüksek olduğu ülkeler arasında gösteriliyor.
Roraima'da 'süper El Niño'nun azalttığı yağışlar Branco Nehri'nin seviyesini düşürdü ve Serra Grande'deki Véu de Noiva şelalesini temmuz sonunda kuruttu. Rehberler ve turizm işletmecileri rezervasyonlardaki düşüş nedeniyle gelir kaybı yaşarken eyalet hükümeti yangın ve su krizine karşı acil durum ilan etti.
Endonezya, güçlü El Niño'nun yağmur mevsimini geciktirmesiyle yılların en kötü orman yangını krizini yaşıyor. Sumatra'nın Muaro Jambi ilçesindeki Air Merah topluluk ormanına, sıcaklık ve su seviyesini izleyerek tehlikeli koşullarda siren çalan iki erken uyarı sistemi yerleştirildi. Sistem, toplulukların yangın yayılmadan müdahale etmesi için değerli zaman kazandırmayı amaçlıyor.
Endonezya'nın Maluku Adaları'nda balıkçılar, yoğunlaşan El Niño'nun yarattığı sert deniz koşulları nedeniyle haftalarca ava çıkamıyor. Ambon ve Seram çevresindeki izleme verileri ortalama avın iki yılda yarıdan fazla düştüğünü gösteriyor. Küresel bir çalışma, aşırı okyanus sıcaklığı ve düşük deniz üretkenliğinin tropikal bölgelerde çok düşük av riskini artırdığını ortaya koyuyor.
Doğu Pasifik'te ılık suların biriktiği El Niño dönemi, bitkilerin daha az karbon tutmasına ve toprakların daha fazla gaz salmasına yol açıyor. Dünya Meteoroloji Örgütü, süren olayın bugüne dek görülen en güçlü El Niño olmasını beklerken karbondioksit seviyelerinde yeni bir yükselişe işaret ediyor.
Brezilya'nın en büyük Amazon kenti Manaus, çevredeki yangınlardan yayılan dumanın etkisine girdi; ince partikül madde seviyeleri Dünya Sağlık Örgütünün güvenli günlük limitinin 30 katına kadar ulaştı, okullar kapandı ve solunum krizleri derinleşti.
Dünya Meteoroloji Örgütünün yeni mevsimsel görünüm raporu, El Niño'nun aşırı güçleneceğini ve Pasifik'in orta kesimindeki deniz yüzeyi sıcaklıklarının Kasım ile Ocak arasında normalin yaklaşık 3,8 derece üzerine çıkacağını ortaya koyuyor. Örgüt, sel ve kuraklık risklerine karşı acil hazırlık çağrısı yapıyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü, tropikal Pasifik'te deniz yüzeyi sıcaklıklarının Kasım 2026 ile Ocak 2027 arasında ortalamanın 3,8°C üzerine çıkabileceğini öngörüyor. BM acil yardım şefi Tom Fletcher, yaklaşık 50 milyon kişinin açlık riskiyle karşı karşıya kalabileceğini belirterek önümüzdeki iki haftanın kritik olduğunu vurguladı.
Panama'da yağışlı mevsimin kurak geçmesi ve El Niño'nun şiddetlenmesi su krizini derinleştiriyor. Hükümet ulusal olağanüstü hal ilan ederken, Panama Kanalı'nda gemi geçişleri kısıtlandı ve çiftçiler hayvanlarını satmak zorunda kaldı. İndio Nehri üzerinde planlanan 1,5 milyar dolarlık baraj projesi ise 2500 kişiyi yerinden edecek.