Spokane'nin sakin banliyölerinin yerinde bükülmüş metal yığınları ve küllerle kaplı çıkmaz sokaklar uzanıyor. Washington eyaletinin doğusunda en az 846 yapıyı küle çeviren üç büyük yangın, Pasifik kuzeybatısındaki tarihi yangın sezonunun boyutlarını gözler önüne seriyor. Alevler Washington'un ikinci büyük kentine yaklaşırken binlerce kişi evlerini terk etti; mahalleler yapıdan yapıya sıçrayan alevlerle tamamen silindi.
Eski Washington Valisi Jay Inslee, "Spokane, iklimin şiddetlendirdiği bu yangınlarla harap olan topluluklarımızın hızla büyüyen listesine katıldı" dedi. Bu kentsel yıkım, 2025'te Los Angeles, 2023'te Hawaii'deki Lahaina ve 2021'de Colorado'nun Boulder banliyölerinde görülen örüntüyü tekrarlıyor.
Rekor kıran rakamlar
Washington ve Oregon'da bu yıl şimdiden 2,9 milyon acreden (1,1 milyon hektar) fazla alan yandı. Oregon, kayıtlı tarihindeki en yüksek yanan alan miktarına ulaşırken, Washington en yıkıcı yangın sezonunun ortasında bulunuyor. US National Interagency Fire Center (NIFC) verilerine göre, ülke genelinde yılbaşından bu yana 6,3 milyon acreden fazla alan kül oldu ve 45.800'ü aşkın yangınla mücadele edildi. Cuma günü ülke genelinde 95 büyük yangın aktifti ve geçen hafta tek bir günde 100 yeni yangın çıktı.
Kurak temmuz ve kundaklama şüphesi
NIFC'nin görünüm raporuna göre, bölgedeki bitki örtüsü temmuzda kaydedilen aşırı sıcak ve kurak havada iyice kurudu. Oregon ve Washington'un büyük bölümü, ay boyunca normal yağışın yalnızca yarısını ya da dörtte birini aldı. Susuz arazi yanmaya hazır hale geldiğinde, temmuzda 10 günlük bir sürede 600'den fazla yangın yıldırımlar ve kuvvetli rüzgarlarla alevlendi. Bazı yangınlar yılın bu zamanında hâlâ karla kaplı olması gereken alanlara sıçradı. Spokane çevresinde birleşen en az üç yangından biri olan Old Trails yangınının bir kundakçı tarafından çıkarılmış olabileceği belirtilirken, bir kişi gözaltına alındı.
İklim krizi yangın penceresini uzatıyor
University of Washington'dan yangın ekolojisti Dr. Susan Prichard, "İklim değişikliğini yaşıyoruz ve bu hızlanıyor" dedi. "Korktuğumuz ateşleme kaynakları – ister kaza, ister kasıt, ister yıldırım – ortaya çıktığında ormanların yanmaya gerçekten hazır hale geldiği daha uzun bir pencere var."
Yangın faaliyetinin çoğu Cascade Dağları'nın doğusunda, bölgenin daha sıcak ve kurak kesimlerinde yoğunlaştı. Prichard, Pasifik kıyısına yakın nemli bölgelerdeki risklere de dikkat çekti. Bu alanlarda büyük yangınlar daha nadir görülse de imkansız değil. Prichard, Oregon'un Cascade Dağları'nın batısındaki toplulukları kuru rüzgarlarla vuran, 11 kişinin ölümüne, binlerce evin yok olmasına ve bir milyon acrdan fazla alanın yanmasına yol açan 2020 İşçi Bayramı yangınlarını hatırlattı. "Umarım yanılıyorum" diyen Prichard, "ama Washington'un batısı ve Oregon'un batısı yanmaya hazır" ifadesini kullandı.
NIFC, önemli yangın potansiyelinin eylül boyunca artarak süreceğini, kurak arazilere rahatlama getirebilecek yağışların ise kasım ayına kadar normalin altında kalmasının beklendiğini bildirdi.
El Niño tehdidi büyütüyor
Ekvatoral Pasifik'teki yüzey sıcaklıklarının ısınmasıyla tanımlanan El Niño iklim fenomeni, özellikle Pasifik kuzeybatısında yangın riskini yıl sonuna kadar tırmandırabilir. Modeller, eylül ayına kadar çok güçlü bir El Niño gelişme olasılığının yüzde 95 olduğunu gösteriyor ve bilim insanları bunun kaydedilen en güçlü El Niño olabileceği uyarısında bulunuyor. Oregon ve Washington'da bu örüntü, kış aylarının daha sıcak ve kurak geçmesine yol açıyor.
Inslee, "Bu benzeri görülmemiş, tehlikeli bir alan – Washington eyaleti hiçbir zaman bu kadar çok kayba bu kadar açık olmamıştı" dedi ve ekledi: "Üstüne bir de El Niño'yu ekleyin, bu yaz bile ilave felaketler yaşanabilir."
Avrupa da tarihi sezon geçiriyor
Atlantik'in ötesinde Avrupa da ölümcül sıcak dalgalarının körüklediği tarihi bir sezon geçiriyor. Kıtada bu yıl şimdiden 1,3 milyon acreden fazla alan yandı; bu rakam, yeni rekorların kırıldığı geçen yılla aynı seviyede. Temmuzda Fransa ve İspanya'yı kasıp kavuran yangınlar milyonlarca insanı zehirli havaya maruz bıraktı. Temmuz sonunda yayımlanan bir araştırmaya göre, insan kaynaklı iklim değişikliği birçok ülkede yangınları tetikleyen aşırı hava olaylarını daha olası hale getirdi. Sera gazı emisyonları yüzünden güneybatı Fransa'daki yangınların olasılığı iki katına, orta İspanya'dakilerin olasılığı ise 20 katına çıktı.
Inslee, "Bu, ABD'nin batısındaki ve dünyadaki topluluklarımıza saldıran yeni bir canavar" dedi. "Bu canavarı tam kalbinden vurmanın yolu var: kirliliğin yol açtığı iklim değişikliği."
İtfaiyeciler sınırda, kaynaklar tükeniyor
ABD'de 18 Temmuz itibarıyla ulusal hazırlık seviyesi 5'e çıkarıldı. Bu, kaynakların tamamen seferber edildiğini gösteren en yüksek seviye. Pasifik kuzeybatısında görev yapan ve adının açıklanmasını istemeyen federal bir yangın şefi, "PL5 triyaj demek – bazı yangınlara itfaiyeci gitmeyecek" dedi. "İyi kadrolu ve iyi işleyen bir yangın hizmeti, hiç PL5 olmaması ya da çok çok nadir olması anlamına gelmeli."
Yangın şefi, kriz sağlanan kaynakları aştıkça daha uzun, daha zorlu ve giderek daha tehlikeli görevler üstlenen ilk müdahale ekiplerinin üzerindeki duygusal ve fiziksel baskıyı anlattı: "Kurtarabildiğimizi kurtarmaya çalışıyoruz ama sadece evlerin yanışını izliyoruz. Bir orman yangını itfaiyecisi olarak ne kadar verirseniz verin, varlığınız asla yeterli olmuyor."
Bu yaz şimdiye kadar yedi orman yangını itfaiyecisinin görev başında hayatını kaybettiği bildirildi. Emekli yangın şefi ve itfaiyeci savunma grubu Grassroots Wildland Firefighters'ın başkan yardımcısı Bobbie Scopa, "Böyle yangın sezonları yaşarken itfaiyecilerimizin neler yapabileceğine dair daha gerçekçi bir beklentiye sahip olmamız gerekiyor" dedi. Scopa, federal istatistiklere göre yangınların tahminen yüzde 98'inin 100 acre yayılmadan söndürüldüğüne dikkat çekerek, "Her yangını büyümeden söndürmeyi gerçekten bekliyorsak, iş gücünü iki katına, bütçeyi de muhtemelen üç katına çıkarmamız gerekir. Aksi takdirde o son yüzde birkaçı söndürmeye çalışırken insanları öldüreceğiz ve bunu yapmak için çok para harcayacağız" uyarısında bulundu.
