Etiket
Norveç'in Svalbard takımadalarındaki Longyearbyen, dünyanın en hızlı ısınan yerlerinden biri olarak iklim değişikliğinin somut etkileriyle yüzleşiyor. Buzullar eriyor, permafrost çözülüyor; ana kayadan sızan ağır metaller musluk suyunu zehirlerken heyelanlar evleri yaşanmaz hale getiriyor. Köy, adeta yeniden inşa edilmek zorunda kalıyor.
Dünya ortalamasının beş katından yedi katına kadar hızla ısınan Longyearbyen'de permafrostun erimesi içme suyu kaynağına ağır metal sızdırdı. Belediye, 2600 sakine musluk suyunu içmemelerini bildirdi; yasak sülfat ve nikel sınırlarının da aşılması üzerine sürüyor. Bilim insanları aynı jeolojinin diğer Arktik toplulukları için de risk taşıdığını belirtiyor.
Scientific Reports'ta yayımlanan çalışma, Nunavut'taki Milne Fiyordu'nda yaklaşık 4000 yıldır var olan epishelf gölünün 2020'deki buz parçalanmasının ardından denize boşaldığını doğruladı. Araştırmacılar, Son Buz Alanı'nın düşünüldüğünden çok daha kırılgan olduğunu ortaya koyuyor.
US National Snow and Ice Data Center'ın ön verilerine göre Antarktika deniz buzu 14 Eylül'de 17.59 milyon kilometrekareyle yıllık kış zirvesine ulaştı ve uydu kayıtlarının başladığı 48 yıl içinde üçüncü en küçük zirve olarak kaydedildi. Arktik'te ise 12 Eylül'de ölçülen 4.60 milyon kilometrekarelik yaz minimumu, ortak 10. en düşük seviyeyi verdi.
Kuzey Alaska'da donmuş topraktan sızan mineraller 200'den fazla nehri turuncu ve asidik hale getirdi. University of California, Davis'ten Brett Poulin, sürecin iklim değerlendirmelerinde yer almadığını ve chinook somon balıkçılığının çöküşüne yol açmış olabileceğini belirtiyor.
Doğu Pasifik gri balinalarının sayısı 2019'da yaklaşık 20,500 bireyken 2023'te 14,526'ya düştü. Çevre örgütleri, NMFS'nin Ağustos 2025'te verilen yeniden listeleme dilekçesine yasal süre içinde yanıt vermemesi üzerine ESA ihlali gerekçesiyle dava açmayı planlıyor.
NOAA, 2006'dan beri hakemli olarak hazırlanan ve Arktik'teki iklim değişimini belgeleyen raporun 2026 sürümünü koordine etmeyeceğini duyurdu. Bilim insanları, kararın ABD'nin çevresel istihbarattaki liderliğinden vazgeçmek anlamına geldiğini söyledi.
École Polytechnique Fédérale de Lausanne araştırmacıları, son 12 yılda yaklaşık %40 artan Arktik deniz trafiğinin egzoz aerosolleri yoluyla bulut oluşumunu etkilediğine işaret etti. Yaz aylarında tek bir geminin bile bulut yapısını değiştirebildiği; düşük kükürtlü yakıtın bu etkiyi engellemediği belirtiliyor.
University of Southampton araştırmacıları, 2005-2024 arasında gözlenen yavaşlamanın geçici olduğunu doğruladı. 2024-2025 arasında deniz buzu %5,8 küçüldü ve uydu kayıtlarının başladığı 1979'dan bu yana en büyük kışlık düşüş yaşandı. Bilim insanları, buz kaybının ısınan iklimde sürdüğünü vurguluyor.