#biyolojik cesitlilik

1992 Rio Zirvesi'nde imzalanan BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, Ekim'de Erivan'da 17. Taraflar Konferansı'yla Kunming-Montreal Çerçevesi'nin uygulanmasını ilk kez topluca masaya yatıracak. Greenpeace International, hükümetleri insan hakları temelli koruma, yerli topluluklara doğrudan finansman ve zararlı endüstriyel faaliyetlerin sonlandırılması başta olmak üzere geniş kapsamlı adımlar atmaya çağırıyor.

İngiltere'nin güneybatısındaki Holnicote Estate'te River Aller'ın doğal yatağına bırakılmasıyla oluşan sulak alan, art arda üç gün kameralara yansıyan siyah taçlı gece balıkçılına ev sahipliği yapıyor. Proje yöneticisi Ben Eardley, güney İngiltere'nin büyük bölümü kurakken arazinin yaban hayatı için kritik bir sığınak haline geldiğini söylüyor.

Pasifik'teki El Niño döngüsü tam hızla sürüyor ve 2026'dan 2027'ye kadar etkisini artırarak rekor sıcaklıklar getirebilir. Galápagos Adaları, su sıcaklıkları 18°C'den 30°C'nin üzerine fırlarken deniz yaşamının çöktüğü ve toparlandığı bir doğal laboratuvar işlevi görüyor. Brown Üniversitesi'nden Prof. Jon Witman, ekosistemin bir devrilme noktasını aşıp aşamayacağını sorguluyor.

Güney İngiltere anakarasındaki son düzenli pufin yuvalama alanı olan Purbeck sahillerinde, otuz yıldır ilk kez bir yavru objektiflere yansıdı. Deniz ornitoloğu Richard Caldow, tek bir yavrunun koloniyi kurtarmaya yetmeyeceğini ama hiç olmamasından çok daha iyi bir haber olduğunu söyledi.

Marine Minerals Administration, 19 Kasım'da Kaliforniya'da düzenlemeyi planladığı ihaleyle Amerikan Samoası çevresindeki yaklaşık 127.500 kilometrekarelik deniz tabanında 20 yıllık kiralama hakkı sunmayı önerdi. Madencilik alanı, Rose Atoll Marine National Monument adlı deniz koruma alanına komşu.

Nature dergisinde yayımlanan bir yazıda araştırmacılar, ChatGPT ve Google Gemini gibi araçlarla üretilen ya da düzenlenen kuş görsellerinin iNaturalist ve Macaulay Library gibi platformlarda sahte tür kayıtlarına yol açtığını ve tür dağılımını izleyen bilimsel araştırmaların güvenilirliğini zedeleyebileceğini uyarıyor.

Butterfly Conservation’dan Prof Richard Fox, sıcak ve kuru geçen baharın kelebekler için “bereketli bir yaz” getirebileceğini söyledi. Uzman, yetişkin kelebeklerin sıcak havada çiftleşme ve yumurtlama şansı bulduğunu ancak yağış eksikliğinin tırtılların besin kaynaklarını tehdit ettiğini belirtti. Big Butterfly Count ile halkın katılımı çağrısı yapıldı.

Filipinler'deki volkanik krater gölüne kaçtığı düşünülen akvaryum balıkları, kirlilikle zayıf düşen ekosisteme yerleşti. Bilim insanları, istilacı türün yayılmasının biyoçeşitlilik ve insan sağlığı açısından risk oluşturduğu uyarısında bulunuyor.

Peru kıyı çöllerinde üreyen tek penguen türü olan Humboldt pengueni, H5N1 kuş gribi ve ardışık El Niño olaylarıyla 2022-2025 arasında üçte iki oranında küçüldü. Bilim insanları, 2026 süper El Niño'nun şimdiden yuva terklerine yol açtığını ve türün hem ulusal hem uluslararası koruma statüsünün acilen yükseltilmesi gerektiğini söylüyor.

Greenpeace International, Mighty Earth, Rainforest Foundation Norway ve Fern, kritik mineraller için artan madencilik baskısına karşı biyolojik çeşitliliği ve yerli toplulukların haklarını korumayı amaçlayan gösterge niteliğinde bir Küresel Kısıtlı Alanlar Haritası ve Çerçevesi yayımladı.