İklim ve çevre gündemi
Etiket
AFAD'ın Obruk Duyarlılık Haritası, Konya Kapalı Havzası'nda 739 obruk kayda geçtiğini gösteriyor. 2020'den bu yana Konya'da 126 yeni obruk oluştu. Boğaziçi Üniversitesi'nden Dr. İrem Daloğlu Çetinkaya, aşırı yeraltı suyu çekimi ve iklim kaynaklı akifer kaybının bir araya gelmesinin toprağı çökerttiğini söylüyor.
Dünya Meteoroloji Örgütü'nün yıllık bülteni, iklim krizinin beslediği aşırı hava olaylarının dünya genelinde hava kalitesini bozduğunu ve bu kirliliğin yeniden iklim değişikliğini hızlandırdığını ortaya koyuyor. Rapora göre 1990'lar sonrasında üç katına çıkan orman yangınları 2010-2018 arasında yılda yaklaşık 100.000 ölüme katkıda bulundu.
IEA'ya göre binalardaki klima stoku 2,5 milyar üniteden 2050'de 5,6 milyara yükselecek. Dünyanın en sıcak bölgelerinde 2,8 milyar insanın yalnızca yüzde 8'i soğutmaya sahipken, talep artışı emisyonları da besliyor.
UN, El Niño'nun "gözlerimizin önünde devleştiğini" ve en az son bin yılın en büyük olayı olmasının muhtemel olduğunu duyurdu. El Niño merkezindeki okyanus sıcaklığı 30 yıllık ortalamanın 2,6°C üzerinde ölçüldü; zirvenin kasımda yaklaşık 4°C'ye ulaşması bekleniyor.
Tropikal hastalık bulaştırabilen istilacı Aedes aegypti sivrisineği doğu Londra'daki evlerde ürerken tespit edildi; bu, türün İngiltere'deki ilk üreme vakası. UKHSA halk sağlığı riskinin düşük olduğunu bildirirken, iklim krizinin istilacı sivrisinek girişlerini artıracağı uyarısını yaptı.
Nepal-Çin sınırında 26 Ağustos'ta bir buzulun çökmesi sel yarattı; ölü sayısı 1.000'i aştı. Dundee Üniversitesi'nden buzulbilimci Simon Cook, küresel ısınmanın erittiği permafrostun benzer felaketleri tetiklediğini belirtiyor.
İngiltere kayıt altındaki en sıcak ve kurak yazlardan birini yaşarken demiryolu ağı ray bükülmesi ve toprak büzülmesi nedeniyle iki deraymanla sarsıldı. Lewes yakınlarında 30 kişinin yaralandığı kazanın ardından rayların sıcaklık dayanıklılığını artırma seçenekleri gündeme geldi.
New York'un yer altı metro istasyonları iklim kriziyle boğuşurken, kent yönetimi istasyonlardaki ısıyı 600 fit derinliğe hapsedip kışın binaları ısıtmayı öngören bir termal enerji ağı planını araştırıyor. Yolcular ve personel aşırı sıcaklık altında eziliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı verileri 1988–2025 arasında 86 bin 531 yangını ve 634 bin 575 hektarlık kaybı ortaya koyuyor. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa'dan Prof. Dr. Doğanay Tolunay, söndürme odaklı mücadele yerine yangın öncesi risk yönetimine geçilmesi gerektiğini söylüyor.
Orman Genel Müdürlüğü kayıtları her 10 yangından 9'unun insan eliyle çıktığını ortaya koyuyor. İklim krizi riski büyütürken, Aykut İnce'nin Orman Mühendisleri Odası kitabı rüzgar perdelerinden denetimli yakmaya kadar somut önlemler sunuyor.