Dünyadaki arazilerin yüzde 40'ı bozunum ve kuraklık tehdidiyle karşı karşıya; bu tablo 3 milyardan fazla insanın geçimini tehlikeye atıyor. UN Convention to Combat Desertification (UNCCD) Başkanı Yasmine Fouad, 17–28 Ağustos tarihleri arasında Moğolistan'da düzenlenen BM çölleşme konferansında World Restoration Flagships ödüllerinin üç kazananını açıkladı.

Ödüllendirilen Brezilya, Suudi Arabistan ve Sahel programları 2030'a kadar toplam yaklaşık 5 milyon hektar araziyi geri kazanmayı amaçlıyor; bu alan yaklaşık 7 milyon futbol sahasına denk geliyor. Fouad, programların "restorasyonun işe yaradığını gösterdiğini" söyledi. Doğa yatırımlarının dayanıklılığı artırdığını, geçim kaynaklarını desteklediğini ve topluluklara somut yararlar sağladığını vurgulayan Fouad, toprak bozunumunun, kuraklığın ve ekosistem kaybının artık yalnızca çevresel kaygılar olmadığını; gıda güvenliği, su güvenliği ve ekonomik istikrar için temel tehditler oluşturduğunu belirtti. Fouad, BM'nin 2030'a kadar 1 milyar hektar bozunmuş araziyi geri kazanma hedefine bağlı olduğunu da ekledi.

Brezilya'nın Cerrado savanası

Cerrado, Brezilya'nın toplam arazisinin yaklaşık dörtte birini kaplayan ve dünyanın en biyoçeşitli tropikal savanası olarak biliniyor. Bölge, büyük ölçekli arazi dönüşümü ve iklim değişikliği nedeniyle doğal vejetasyonunun yarısından fazlasını kaybetti; bu durum yerli halkların haklarını, gıda üretimini ve su erişimini zayıflatıyor.

Restoring Brazil's Cerrado Savannah girişimi, dokuz Brezilya eyaletinde 180'den fazla ortağı bir araya getiriyor. Doğal yenilenme, doğrudan tohumlama ve yerel türlerle agroforestry yöntemlerinin kullanıldığı programda şu ana kadar 27.000 hektardan fazla arazi restorasyona alındı ve 150'den fazla yerel bitki türünden tohum kullanıldı.

Suudi Arabistan'ın ulusal yeşillendirme programı

Suudi Arabistan, 2100'e kadar meralarda, ormanlarda, çöllerde, kentsel alanlarda ve kıyı ekosistemlerinde 40 milyon hektar araziyi geri kazanmayı ve aynı tarihe kadar 10 milyar ağaç dikmeyi hedefliyor. National Greening Programme bu amaca şu ana kadar 1 milyon hektar bozunmuş araziyi restorasyona alarak ve 159 milyon ağaç dikerek katkı sağlıyor.

Program kapsamında yeniden ormanlandırma, doğal yenilenme, kontrollü otlatma, yerli yaban hayatı türlerinin yeniden kazandırılması, yağmur suyu hasadı ve su kıtığı olan alanlarda arıtılmış atık su kullanımı yer alıyor. 2030 hedefi ise 2,5 milyon hektar araziyi geri kazanmak ve 215 milyon ağaç dikmek; bu hedefler 187.000'e kadar istihdam yaratmayı ve kentsel hava kalitesini iyileştirmeyi de kapsıyor.

Cerrado ecoregion.jpg

Sahel'de entegre dayanıklılık girişimi

Sahel'de çatışma, toprak bozunumu, kuraklık ve iklim değişikliği ekosistemler ve topluluklar üzerindeki baskıyı giderek artırıyor. World Food Programme (WFP) öncülüğündeki Sahel Integrated Resilience Initiative, Burkina Faso, Çad, Mali, Moritanya ve Nijer'e yayılıyor.

Girişim, 2018'den bu yana 335.000 hektardan fazla araziyi rehabilite ederek ve tarımsal üretimi iyileştirerek 4 milyondan fazla insanın gıda güvenliğini ve geçim kaynaklarını güçlendirdi. İzleme verileri, programın izlenen alanlarının yüzde 75'inde toprak ve vejetasyon koşullarının iyileştiğini gösteriyor; bu alanlarda insani yardıma ihtiyaç duyan hane sayısı kıt dönemde yaklaşık yüzde 11 azaldı. Girişimin 2030 hedefi 470.000 hektar araziyi geri kazanmak, biyoçeşitliliği artırmak ve 20 milyon tona kadar karbondioksit tutmak.

Yetersiz yatırım uyarısı

BM Genel Sekreter Yardımcısı Amina Mohammed, Moğolistan'daki konferansta ülkelerin bozunmuş araziyi geri kazanmak için yeterli kaynak ayırmadığı uyarısında bulundu. Hiçbir şey yapmamanın ekonomik maliyetinin yılda 1 trilyon dolara yaklaştığını belirtti.

Isı dalgaları daha ölümcül hale gelirken, yangınlar ve afetler kentleri yerle bir ediyor, yükselen denizler toprakları siliyor. Bu tabloda toprak bozunumu tehlikeli biçimde göz ardı ediliyor.