Etiket
Ermenistan'ın başkenti Erivan'da cumartesi günü sona eren BM Biyoçeşitlilik Konferansı'nda ülkeler, 2030 biyoçeşitlilik hedeflerinin gerisinde olunduğunu gösteren küresel değerlendirmenin ardından Yerevan Pathway'i resmileştirdi. Yol haritası, doğaya zarar veren sübvansiyonların ele alınmasını ve gelişmekte olan ülkelere desteğin artırılmasını öngörüyor. Konferansta yaklaşık 2 milyar dolarlık yeni finansman açıklandı.
2026'da yayımlanan bir araştırma, Yukarı Rio Negro'daki Baniwa balıkçılarının dev su samurlarıyla avlanma alanlarını paylaştığını ve büyük ölçüde uyumlu bir bir arada yaşam sürdürdüğünü ortaya koyuyor. Araştırmacılar bu ilişkiyi kozmoloji, tarih, davranışsal uyum ve yönetişimin birleşimiyle açıklıyor.
Doğanın genetik bilgilerinden ilaç geliştiren dev şirketler, biyoçeşitlilik için kurulan Cali Fonu'na hiç katkı yapmadı. Erivan'da başlayan Cop17 zirvesinin açılış gününde fon, 1 milyar dolarlık yıllık hedefe karşın yalnızca 7085 dolar tahsil edebildi. Şubat 2025'te başlatılan fon, 18 aydan fazla süredir hedeften çok uzakta bulunuyor.
Cali Fonu Yönlendirme Komitesi üyesi June Rubis, Erivan'da toplanacak COP17'ye, fon kaynaklarının Yerli Halklara ve yerel topluluklara doğrudan ulaşması için temel ilkelerin belirlenmesi çağrısında bulundu. Rubis, erişim yolunun toplulukların kendi kurum ve karar süreçlerini tanıması gerektiğini vurguladı.
2021–2025 arasında dağıtılan 2,35 milyar dolar, COP26'da belirlenen 1,7 milyar dolarlık hedefi %38 aştı. Doğrudan yerli halklara ve yerel topluluklara giden pay ise 2025'te yalnızca %7,2'de kaldı. COP30'da 2026–2030 için 1,8 milyar dolarlık yeni taahhüt açıklandı.
Yasa dışı altın madenciliğinin Beni Nehri havzasına bıraktığı cıva, Bolivya'da 39 toplulukta zehirlenmeye yol açtı; 125 topluluk daha benzer riskle karşı karşıya. 36 topluluktan alınan 533 kişinin tamamında cıva seviyesi Dünya Sağlık Örgütü limitlerini aştı. Hükümetin azaltım vaadi ise yerine gelmedi.
Santa Catarina'daki Ibirama-La Klãnõ Yerli Toprakları'nda Xokleng halkı, son yüzyılda yayılım alanı yaklaşık %97 daralan Araucaria angustifolia türünden yaklaşık 100,000 fidan dikti. Zág Institute'ün koordine ettiği girişim, 10 yılda 140,000'den fazla fidan üretti.
Dünya Yerli Halklar Günü'nde dokuz yerli temsilci, topluluklarının biyolojik çeşitliliği korumak ve iklim kriziyle mücadele etmek için uyguladığı, ancak çoğu zaman göz ardı edilen yöntemleri anlattı. Malezya'daki Tagal sistemi, Peru Amazonu'ndaki çok türlü orman bahçeleri ve Brezilya'daki geleneksel su yönetimi öne çıkan örnekler arasında.
Human Rights Watch'un 70 sayfalık raporu, Endonezya polis ve savcılarının 2015-2025 arasında ormansızlaşma ve arazi gaspına itiraz eden aktivistleri iftira, vatana ihanet ve komünizm yayma gibi suçlarla yargıladığını ortaya koyuyor. Prabowo Subianto hükümeti döneminde askerî güç kullanımı ve baskı belirgin biçimde tırmandı.
Brezilya'nın Pará eyaletinde federal güçlerin yaklaşık 3000 işgalciyi çıkardığı Apyterewa yerli toprağında Parakanã halkı yeniden yerleşiyor. Ekim seçimleri yaklaştıkça işgalcilerin geri dönme tehdidi büyüyor. Uzmanlar, siyasi iktidarın el değiştirmesi halinde yasadışı altın madenciliği ve arazi gaspının daha güçlü biçimde alevlenebileceği uyarısında bulunuyor.